Vì Sao Da Dễ Kích Ứng, Nổi Mụn Hơn Trong Giai Đoạn Cận Tết?

Vì Sao Da Dễ Kích Ứng, Nổi Mụn Hơn Trong Giai Đoạn Cận Tết?

Nhiều người nhận thấy rằng càng gần Tết, làn da càng trở nên “khó chiều”: dễ đỏ rát, nổi mụn, xỉn màu hoặc phản ứng mạnh dù routine chăm sóc da không hề thay đổi. Trên thực tế, đây không phải là hiện tượng ngẫu nhiên hay do sản phẩm “không còn hợp”, mà là hệ quả của nhiều yếu tố sinh lý và môi trường cùng lúc tác động lên da trong một giai đoạn nhạy cảm. Khi các yếu tố này cộng hưởng, ngưỡng chịu đựng sinh học của da suy giảm rõ rệt, khiến da dễ kích ứng và bùng phát mụn hơn bình thường.

Giai đoạn cận Tết có gì đặc biệt khiến da nhạy cảm hơn?

Cận Tết là thời điểm cơ thể phải thích nghi với hàng loạt thay đổi cùng lúc: áp lực công việc tăng cao, lịch sinh hoạt đảo lộn, thiếu ngủ, stress kéo dài và tần suất giao tiếp xã hội dày đặc. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể mà còn tác động trực tiếp đến hệ miễn dịch da và chức năng hàng rào bảo vệ.

Theo các nghiên cứu về sinh lý da, khi da liên tục chịu stress nội sinh (stress tâm lý, rối loạn hormone) và stress ngoại sinh (ô nhiễm, thời tiết, mỹ phẩm), khả năng duy trì trạng thái cân bằng sinh học (homeostasis) sẽ suy giảm. Hệ quả là da dễ mất nước, tăng phản ứng viêm nền và giảm khả năng dung nạp với các yếu tố vốn trước đây vẫn “ổn”.

Stress, thiếu ngủ và rối loạn nhịp sinh học ảnh hưởng đến da như thế nào?

Stress và thiếu ngủ là hai yếu tố phổ biến nhất trong giai đoạn cận Tết và có mối liên hệ chặt chẽ với tình trạng da.

Khi stress kéo dài, cơ thể tăng tiết hormone cortisol. Nhiều nghiên cứu cho thấy cortisol có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ da, tăng phản ứng viêm nền và làm chậm quá trình lành thương. Điều này khiến da dễ kích ứng hơn, mụn viêm khó lành và các tổn thương da kéo dài lâu hơn.

Bên cạnh đó, thiếu ngủ và rối loạn nhịp sinh học làm gián đoạn quá trình phục hồi tự nhiên của da vào ban đêm – thời điểm quan trọng cho sửa chữa DNA, tái tạo tế bào và cân bằng hàng rào biểu bì. Khi không được phục hồi đầy đủ, da dễ xỉn màu, kém sức sống và phản ứng mạnh với các tác nhân bên ngoài.

Makeup, tẩy trang nhiều hơn làm hàng rào da suy yếu ra sao?

Cận Tết cũng là giai đoạn tần suất makeup và tẩy trang tăng đáng kể để phục vụ các buổi gặp gỡ, tiệc tùng và chụp ảnh. Việc làm sạch lặp đi lặp lại, đặc biệt khi sử dụng sản phẩm có khả năng tẩy mạnh hoặc thao tác chà xát quá mức, sẽ tạo áp lực cơ học và hóa học liên tục lên hàng rào da.

Các nghiên cứu về hàng rào biểu bì cho thấy, sự suy giảm lipid gian bào sẽ làm tăng mất nước qua da (TEWL), khiến da khô, căng và dễ kích ứng. Đồng thời, làm sạch quá mức còn có thể làm rối loạn hệ vi sinh da, tăng nguy cơ bít tắc nang lông và kích hoạt phản ứng viêm, dẫn đến mụn hoặc viêm da tiếp xúc. Đây là lý do nhiều người cảm thấy da “không còn chịu được” những sản phẩm vốn dùng ổn trong thời gian dài.

Chế độ ăn uống, môi trường và thời tiết cuối năm tác động thế nào đến da?

Giai đoạn cận Tết thường đi kèm với chế độ ăn giàu đường, chất béo, rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn. Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn có chỉ số đường huyết cao có thể làm tăng insulin và IGF-1, từ đó kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn và thúc đẩy phản ứng viêm – yếu tố thuận lợi cho mụn bùng phát.

Bên cạnh đó, thời tiết cuối năm thường khô hơn, chênh lệch nhiệt độ lớn và tình trạng ô nhiễm không khí gia tăng. Những yếu tố này làm tăng stress oxy hóa trên da, đồng thời làm suy yếu hàng rào bảo vệ, khiến da dễ đỏ rát, ngứa và nhạy cảm hơn so với các thời điểm khác trong năm.

Vì sao da dễ “xuống cấp” dù không thay đổi routine?

Da xấu đi trong giai đoạn cận Tết không phải do một nguyên nhân đơn lẻ, mà là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng: stress kéo dài, thiếu ngủ, sinh hoạt thay đổi, makeup nhiều, chế độ ăn uống kém lành mạnh và môi trường bất lợi. Khi các yếu tố này cùng lúc tác động, ngưỡng chịu đựng sinh học của da giảm xuống, khiến da dễ kích ứng, nổi mụn và phản ứng mạnh hơn với những tác nhân quen thuộc.

Chiến lược chăm sóc da an toàn trong giai đoạn cận Tết

Thay vì cố “đẩy nhanh” kết quả bằng các can thiệp mạnh hoặc thay đổi skincare liên tục, giai đoạn cận Tết nên ưu tiên ổn định nền da, phục hồi hàng rào bảo vệ và giảm kích thích. Một làn da khỏe, đủ ẩm và ít viêm sẽ giúp makeup đẹp hơn, hạn chế rủi ro kích ứng và duy trì trạng thái ổn định xuyên suốt mùa lễ Tết.